Ανοιξαντάρια Φωκαέως & Μακάριος ανήρ σε Πλάγιο Τέταρτο Ήχο
1η απόδοση: Ανοιξαντάρια Θεοδώρου Φωκαέως, Θρασύβουλος Στανίτσας, ήχος πλ δ'
Μακάριος ανήρ - Παναγιώτης Νεοχωρίτης ήχος πλ.δ'1η απόδοση: Ανοιξαντάρια Θεοδώρου Φωκαέως, Θρασύβουλος Στανίτσας, ήχος πλ δ'
Μακάριος ανήρ - Παναγιώτης Νεοχωρίτης ήχος πλ.δ'Ο Πλάγιος του Τετάρτου είναι ένας από τους οκτώ ήχους της βυζαντινής μουσικής και κατέχει ιδιαίτερη θέση τόσο θεωρητικά όσο και λειτουργικά.
Ο ύμνος «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται» είναι ένα από τα πιο συγκλονιστικά τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας, ψαλλόμενο κυρίως κατά τον Όρθρο της Μεγάλης Δευτέρας, Τρίτης και Τετάρτης.
Αποτελεί πνευματικό κάλεσμα εγρήγορσης και μετάνοιας, με βαθιά θεολογική και ποιητική φόρτιση.
Ακούστε εδώ: Ιδού ο Νυμφίος έρχεται-ειρμολογικό-Βατοπαιδινοί
Η Βυζαντινή μουσική είναι ένας κόσμος γεμάτος πνευματικό βάθος και μουσική πολυπλοκότητα. Ας δούμε με σαφήνεια και σεβασμό προς την παράδοση τι είναι οι κλίμακες και τα απηχήματα των ήχων:
Έτερος Απόστολος της εξοδίου ακολουθίας. Ψάλλει ο Άρχων Υμνωδός της Μ.τ.Χ.Ε Γεώργιος Χατζηχρονόγλου
Οι τρεις δάσκαλοι της νέας γραφής αφαίρεσαν χειρονομίες και φωνητικούς χαρακτήρες, στην προσπάθειά τους να απλοποιήσουν το ισχύον τότε σύστημα μουσικής γραφής. Τις ενέργειες αυτών των σημαδιών άλλοτε τις κατέγραφαν αναλυτικά και άλλοτε τις αντικαθιστούσαν με παρεμφερείς χαρακτήρες. Παράλληλα, εισήγαγαν νέα σημάδια και έκαναν μικρές παραλλαγές στα ήδη υπάρχοντα.
Εξομολογείσθε Τω Κυρίω Ψαλμός 135 - Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία
"Όποιος επιθυμεί να ασχοληθεί ουσιαστικά με την απόδοση της μουσικής γραφής, ερμηνεύοντας την "κατά πνεύμα" κι όχι "κατά γράμμα" θα πρέπει να θεωρεί δεδομένους τους επτά χαρακτήρες ποιότητας που επανέφερε ο Διδάσκαλος Σίμων Καράς, από την παλαιά στην νέα γραφή."
(Κωνσταντίνου Γεώργιος, Θεωρία & Πράξη της Εκκλησιαστικής Μουσικής, Έκδοση Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, 2015).
Ακούστε εδώ σε ήχο πλάγιο του τετάρτου:
Ν' Ψαλμός & Πεντηκοστάρια - Psalmul 50 | Νεοχωρίτης & Μπακόπουλος
Εδώ μπορείς να ακούσεις από τον Χορό Βατοπαιδινών Πατέρων τα πεντηκοστάρια του Τριωδίου:
Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι μουσικοί χαρακτήρες διακρίνονται σε
Ακούστε εδώ:
Σύστημα ονομάζεται ένα σύνολο φθόγγων και διαστημάτων, κατά το οποίο οι φθόγγοι που βρίσκονται στις άκρες, όταν συνηχήσουν, δημιουργούν μια συμφωνία.
Πέρα από το διάστημα του τόνου, τα μουσικά διαστήματα διακρίνονται σε:
Το Τυπικό, όπως ήδη αναφέρθηκε, είναι το βιβλίο που περιέχει την τάξη των ιερών ακολουθιών. Το πρώτο τυπικό παρουσιάστηκε από τον Άγιο Σάββα στα Ιεροσόλυμα και αναθεωρήθηκε επανειλημμένα. Το1890 καταρτίστηκε το σημερινό Τυπικό από επιτροπή που συγκροτήθηκε στο Φανάρι κι έμεινε περισσότερο γνωστό ως Τυπικό του Βιολάκη.
Το «Ύφος» της εκκλησιαστικής μουσικής έδρασε, ευδοκίμησε και μεγαλούργησε στην βασιλίδα των πόλεων, την Κωνσταντινούπολη, με τους μεγάλους δασκάλους ψάλτες, που έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν γύρω από τον περίβολο του πατριαρχικού ναού.
"Την ωραιότητα της Παρθενίας σου..." Κάθισμα ήχος γ'. Σύντομον Δ.Καλομοίρης
Στα έντυπα βιβλία συνήθως δεν καταγράφονται οι διαστολές.
Στις ασκήσεις που ακολουθούν ο ρυθμός που θα εκτελείται θα είναι δίσημος, εκτός κι αν σημειώνεται άλλος ρυθμός.
Ανάλογα με τη χρονική αγωγή και τη γραμμή της μελωδίας που ακολουθεί κάθε μουσική σύνθεση διακρίνονται τα εξής είδη εκκλησιαστικής μελοποιίας:
Ο Λειτουργικός Χρόνος στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η ιερή διάταξη του χρόνου που καθορίζει τις ακολουθίες, τις εορτές και τις νηστείες μέσα στο εκκλησιαστικό έτος.
Διακρίνεται σε τρεις λειτουργικούς κύκλους, οι οποίοι επαναλαμβάνονται περιοδικά.
Λειτουργικά βιβλία ονομάζονται εκείνα που χρησιμοποιούνται για την τέλεση των ιερών ακολουθιών και περιέχουν εκκλησιαστικά κείμενα.
Ακούστε εδώ: Τη Υπερμάχω ήχος πλ. δ΄