Τηλεδιδασκαλείο Ψαλτικής Τέχνης

ΑΚΟΥΣΜΑ 14η Ενότητα: Ιδού ο Νυμφίος

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται

Το κατανυκτικό τροπάριο της Μεγάλης Εβδομάδας

Ο ύμνος «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται» είναι ένα από τα πιο συγκλονιστικά τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας, ψαλλόμενο κυρίως κατά τον Όρθρο της Μεγάλης Δευτέρας, Τρίτης και Τετάρτης.
Αποτελεί πνευματικό κάλεσμα εγρήγορσης και μετάνοιας, με βαθιά θεολογική και ποιητική φόρτιση.

Ακούστε εδώ:   Ιδού ο Νυμφίος έρχεται-ειρμολογικό-Βατοπαιδινοί

ΔΡΑΣΗ 14η Ενότητα: Μελωδικές Ασκήσεις 98-100

Γενικές Μελωδικές Ασκήσεις

Ασκήσεις φωνητικής εξάσκησης για την καλλιέργεια της ψαλτικής ευχέρειας.

Άσκηση 98

ΘΕΩΡΙΑ 14η Ενότητα: Κλίμακες - Απηχήματα - Θέσεις

Κλίμακες και Απηχήματα των ήχων

Η Βυζαντινή μουσική είναι ένας κόσμος γεμάτος πνευματικό βάθος και μουσική πολυπλοκότητα. Ας δούμε με σαφήνεια και σεβασμό προς την παράδοση τι είναι οι κλίμακες και τα απηχήματα των ήχων:

ΘΕΩΡΙΑ 13η Ενότητα: Ζυγός - Κλιτόν - Σπάθη - Εμελής Απαγγελία

Ζυγός - Κλιτόν -Σπάθη - Εμελή Απαγγελίας Αποστόλου - Αναγνώσματα

Φθορές - Χρόες

Εισαγωγή:

Οι τρεις δάσκαλοι της νέας γραφής αφαίρεσαν χειρονομίες και φωνητικούς χαρακτήρες, στην προσπάθειά τους να απλοποιήσουν το ισχύον τότε σύστημα μουσικής γραφής. Τις ενέργειες αυτών των σημαδιών άλλοτε τις κατέγραφαν αναλυτικά και άλλοτε τις αντικαθιστούσαν με παρεμφερείς χαρακτήρες. Παράλληλα, εισήγαγαν νέα σημάδια και έκαναν μικρές παραλλαγές στα ήδη υπάρχοντα.

ΘΕΩΡΙΑ 12η Ενότητα: Χαρακτήρες Έκφρασης

Χαρακτήρες Έκφρασης

Οξεία, Ισάκι, Τσάκισμα, Στρεπτό, Τρομικό, Πίεσμα, Λύγισμα

"Όποιος επιθυμεί να ασχοληθεί ουσιαστικά με την απόδοση της μουσικής γραφής, ερμηνεύοντας την "κατά πνεύμα" κι όχι "κατά γράμμα" θα πρέπει να θεωρεί δεδομένους τους επτά χαρακτήρες ποιότητας που επανέφερε ο Διδάσκαλος Σίμων Καράς, από την παλαιά στην νέα γραφή."
(Κωνσταντίνου Γεώργιος, Θεωρία & Πράξη της Εκκλησιαστικής Μουσικής, 
Έκδοση Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, 2015).

ΘΕΩΡΙΑ 11η Ενότητα: Χαρακτήρες Ποιότητας

 Χαρακτήρες Ποιότητας

Ψηφιστό - Βαρεία - Ομαλό - Αντικένωμα - Έτερον ή Σύνδεσμος

Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι μουσικοί χαρακτήρες διακρίνονται σε

  • Φωνητικούς
  • Χρονικούς 
  • Ποιότητας

ΘΕΩΡΙΑ 10η Ενότητα: Συστήματα - Έλξεις - Φθορές

Μουσικά Συστήματα – Συμφωνίες

1. Ορισμός του Συστήματος

Σύστημα ονομάζεται ένα σύνολο φθόγγων και διαστημάτων, κατά το οποίο οι φθόγγοι που βρίσκονται στις άκρες, όταν συνηχήσουν, δημιουργούν μια συμφωνία

Πέρα από το διάστημα του τόνου, τα μουσικά διαστήματα διακρίνονται σε:

ΤΥΠΙΚΟ 10η Ενότητα: Το άγραφο τυπικό

Το άγραφο τυπικό

Το Τυπικό, όπως ήδη αναφέρθηκε, είναι το βιβλίο που περιέχει την τάξη των ιερών ακολουθιών. Το πρώτο τυπικό παρουσιάστηκε από τον Άγιο Σάββα στα Ιεροσόλυμα και  αναθεωρήθηκε επανειλημμένα. Το1890 καταρτίστηκε το σημερινό Τυπικό από επιτροπή που συγκροτήθηκε στο Φανάρι κι έμεινε περισσότερο γνωστό ως Τυπικό του Βιολάκη.

ΙΣΤΟΡΙΑ 10η Ενότητα: Ύφος - Ήθος - Στάση του ιεροψάλτη

Περί "Ύφους"

Το «Ύφος» της εκκλησιαστικής μουσικής έδρασε, ευδοκίμησε και μεγαλούργησε στην βασιλίδα των πόλεων, την Κωνσταντινούπολη, με τους μεγάλους δασκάλους ψάλτες, που έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν γύρω από τον περίβολο του πατριαρχικού ναού.

ΔΡΑΣΗ 9η Ενότητα: Μελωδικές Ασκήσεις 62-75

Γενικές Μελωδικές Ασκήσεις

Ασκήσεις Εμπέδωσης Χαρακτήρων

Στα έντυπα βιβλία συνήθως δεν καταγράφονται οι διαστολές.
Στις ασκήσεις που ακολουθούν ο ρυθμός που θα εκτελείται θα είναι δίσημος, εκτός κι αν σημειώνεται άλλος ρυθμός.

ΘΕΩΡΙΑ 9η Ενότητα: Εκκλησιαστική Μελοποιία - Μόρια

Εκκλησιαστική Μελοποιία

Είδη Εκκλησιαστικής Μελοποιίας

Ανάλογα με τη χρονική αγωγή και τη γραμμή της μελωδίας που ακολουθεί κάθε μουσική σύνθεση διακρίνονται τα εξής είδη εκκλησιαστικής μελοποιίας:

ΤΥΠΙΚΟ 9η Ενότητα: Λειτουργικός Χρόνος

Ο Λειτουργικός Χρόνος 

Ο Λειτουργικός Χρόνος στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η ιερή διάταξη του χρόνου που καθορίζει τις ακολουθίες, τις εορτές και τις νηστείες μέσα στο εκκλησιαστικό έτος. 

Διακρίνεται σε τρεις λειτουργικούς κύκλους, οι οποίοι επαναλαμβάνονται περιοδικά.

ΙΣΤΟΡΙΑ 9η Ενότητα: Τα Λειτουργικά Βιβλία

Τα Βιβλία της Εκκλησίας

Τα Λειτουργικά Βιβλία

Λειτουργικά βιβλία ονομάζονται εκείνα που χρησιμοποιούνται για την τέλεση των ιερών ακολουθιών και περιέχουν εκκλησιαστικά κείμενα.